Năng lượng tái tạo là nguồn năng lượng quan trọng mang lại nhiều lợi ích cho con người và môi trường. Đây là xu hướng phát triển trên toàn cầu và đóng vai trò ngày càng quan trọng trong tương lai của ngành năng lượng.
Năng lượng tái tạo được hình thành từ các nguồn tự nhiên như ánh sáng mặt trời, mưa, gió, thủy triều, và được phân loại thành nhiều dạng như năng lượng mặt trời, năng lượng gió, năng lượng thủy triều, năng lượng địa nhiệt, năng lượng sinh khối, v.v. Đây là nguồn năng lượng sạch, thân thiện với môi trường và có tính bền vững cao.
Năng lượng tái tạo đang được xem là những năng lượng sạch nhất hành tinh và là tương lai của ngành năng lượng toàn cầu. Chúng có nhiều thế mạnh so với năng lượng hóa thạch và tất nhiên cũng đi kèm một vài nhược điểm. Dưới đây là những ưu nhược điểm của năng lượng tái tạo:
Ưu điểm của năng lượng tái tạoƯu điểm đầu tiên của năng lượng tái tạo là có thể tái tạo được, trữ lượng vô cùng lớn, có thể vô tận. Các dạng năng lượng như mặt trời, gió, địa nhiệt, sóng biển, mưa… có sẵn và tự do sử dụng, không mất chi phí nhiên liệu. Năng lượng sinh khối cũng có trữ lượng lớn và chi phí nhiên liệu thấp. So với các nguồn năng lượng truyền thống như than đá, dầu mỏ, khí đốt tự nhiên… đang ngày càng cạn kiệt, chỉ đáp ứng nhu cầu năng lượng của con người thêm khoảng 50-70 năm, ưu điểm này là một thế mạnh vượt trội.
Nhiều số liệu cho thấy sử dụng nguồn năng lượng tái tạo để sản xuất điện mang lại hiệu quả cao hơn nhiều so với sử dụng năng lượng thông thường. Các dạng năng lượng thông thường để được chuyển hóa thành điện sẽ được đốt cháy quá quá trình phức tạp tại nhà máy nhiệt điện nhưng không bao giờ có thể chuyển hóa 100%. Thực tế một lượng lớn nhiệt sau khi được sinh ra sẽ bị phân tán và lãng phí. Ví dụ ở Anh, sản xuất điện từ khí gas, có đến 54% lượng nhiệt bị lãng phí trong quá trình sản xuất điện, lượng điện bị lãng phí trong sản xuất từ than đá là 66%, ở năng lượng hạt nhân là 65%… Còn ở năng lượng tái tạo, không hề lãng phí chút năng lượng nào trong quá trình sinh điện vì dù có hiệu suất thấp hơn nhưng chúng vô tận.
Sạch, vô tận, có thể khai thác rộng rãi ở mọi khu vực trên trái đất là những ưu điểm của năng lượng tái tạo (Ảnh minh họa internet)
Các dạng năng lượng tái tạo đều là những năng lượng sạch, thân thiện với môi trường, phát thải ít carbon trong quá trình sản xuất, chuyển đổi. Chính vì vậy, năng lượng tái tạo được biết đến là giải pháp chống lại sự biến đổi khí hậu đang ngày càng tác động nghiêm trọng đến cuộc sống của con người, giúp bảo vệ hệ sinh thái chung. Ít tác động đến môi trường tự nhiên, không gây ô nhiễm không khí, không làm gia tăng sự nóng lên của khí hậu toàn cầu, hiệu ứng nhà kính… là một ưu điểm của năng lượng tái tạo mà con người đang rất cần.
Ưu điểm thứ 2 của năng lượng tái tạo là phong phú, có thể khai thác rộng rãi ở mọi khu vực khác nhau trên trái đất. Ví dụ với năng lượng mặt trời, người ta có thể khai thác nó ở bất cứ nơi nào, miễn là nơi đó có ánh sáng mặt trời, có thể dùng để tạo ra nhiệt làm nước nóng, sưởi ấm, tạo điện nhờ hệ thống điện mặt trời với những tấm pin năng lượng mặt trời… Hay với năng lượng gió, nguồn năng lượng này đã được sử dụng hàng trăm năm nay để di chuyển thuyền buồm, khinh khí cầu, làm các cối xay gió cho hệ thống tưới tiêu… hay xu hướng hiện nay là sản xuất điện năng từ gió ở rất nhiều quốc gia trên thế giới.
Nhược điểm của năng lượng tái tạo
Tuy có nhiều ưu điểm lớn nhưng năng lượng tái tạo cũng tồn tại một số nhược điểm, chẳng hạn như:
Do chịu tác động từ tự nhiên nên năng lượng tái tạo có tính ổn định thấp hơn so với các nguồn năng lượng truyền thống. Chỉ có thể khai thác năng lượng mặt trời vào ban ngày vào những ngày có mặt trời, còn ban đêm hay những ngày trời âm u, mưa thì hệ thống sẽ không hoạt động. Hay với năng lượng gió, các tua-bin gió chỉ có thể sinh điện vào những thời điểm có tốc độ gió thổi trong khoảng 4-25 m/s. Tốc độ gió phải tối thiểu 4 m/s thì các tua-bin gió mới bắt đầu chạy đều và phát điện, nhưng nếu vượt qua 25 m/s thì các tua-bin sẽ ngừng hoạt động để tránh hỏng hóc trong điều kiện gió mạnh.
Giá lắp điện mặt trời từ năng lượng tái tạo như điện mặt trời đang cao hơn từ năng lượng hóa thạch nhưng ngày càng giảm (Ảnh internet)
Đòi hỏi công nghệ tiên tiến và chi phí cao cũng là một nhược điểm của năng lượng tái tạo. Để tận dụng các nguồn năng lượng tái tạo để tạo ra điện, cần có công nghệ tiên tiến và chi phí đầu tư khá cao. Hiện nay, chi phí sản xuất điện từ năng lượng tái tạo nhìn chung đang cao hơn so với chi phí từ năng lượng hóa thạch. Tuy nhiên, sự phát triển của năng lượng tái tạo trong xu hướng toàn cầu đã giúp chi phí ngày càng giảm và hiệu suất ngày càng tăng, dần cải thiện nhược điểm này.
Ưu điểm của năng lượng mặt trờiNăng lượng mặt trời là năng lượng được chuyển đổi từ bức xạ ánh sáng của mặt trời thành điện năng hoặc nhiệt năng bằng các thiết bị như tấm pin quang điện hoặc bộ thu nhiệt. Năng lượng mặt trời có nhiều ưu điểm và nhược điểm, chúng tôi sẽ liệt kê một số trong số đó dưới đây.
Một trong những ưu điểm lớn nhất của năng lượng mặt trời là nó là một nguồn năng lượng sạch, không gây ô nhiễm môi trường, không thải ra khí nhà kính hay các chất gây hại cho sức khỏe con người. Việc sử dụng năng lượng mặt trời có thể giúp giảm lượng khí thải carbon và bảo vệ hành tinh của chúng ta .
Ngoài ra, năng lượng mặt trời cũng có thể giúp tiết kiệm chi phí tiền điện, đặc biệt khi kết hợp với các hệ thống lưu trữ điện hoặc hoà lưới. Các tấm pin mặt trời có hiệu quả cao, chi phí bảo trì thấp, tuổi thọ dài và công nghệ ngày càng phát triển, cải thiện hiệu suất chuyển đổi . Năng lượng mặt trời cũng có thể tăng giá trị và thẩm mỹ cho công trình, khi các tấm pin mặt trời được thiết kế và lắp đặt hài hòa với kiến trúc và không gian xung quanh.
Nhược điểm của năng lượng mặt trờiTuy nhiên, năng lượng mặt trời cũng không phải là hoàn hảo. Một trong những nhược điểm chính của năng lượng này là nó phụ thuộc vào ánh sáng mặt trời, do đó sẽ bị ảnh hưởng bởi các yếu tố như thời tiết, khí hậu, vị trí địa lý hay thời gian trong ngày . Điều này có thể làm giảm hiệu suất và ổn định của nguồn năng lượng.
Một nhược điểm khác của năng lượng mặt trời là chi phí đầu tư ban đầu khá cao, do giá của các tấm pin mặt trời và các thiết bị liên quan vẫn còn đắt đỏ . Đây là một rào cản cho việc phổ biến và ứng dụng rộng rãi của năng lượng này. Ngoài ra, năng lượng mặt trời cũng chiếm diện tích lớn cho các nhà máy năng lượng mặt trời quy mô lớn, tiện ích, có thể gây xung đột với các mục đích sử dụng đất khác .
Năng lượng gió là năng lượng thuộc dạng động năng của không khí trong bầu khí quyển của Trái Đất. Năng lượng gió được tạo ra do sự chênh lệch nhiệt độ và áp suất giữa các vùng khác nhau trên bề mặt Trái Đất. Năng lượng gió được khai thác bằng cách sử dụng các tuabin gió, là những cấu trúc có cánh quay do sức gió thổi. Các tuabin gió có thể chuyển đổi động năng thành cơ năng hoặc điện năng để sử dụng cho các mục đích khác nhau.
Ưu điểm của năng lượng gió
Năng lượng gió có nhiều ưu điểm hấp dẫn. Đầu tiên, đó là nguồn năng lượng xanh không gây ô nhiễm môi trường. Thứ hai, khả năng tái tạo của nó giúp đảm bảo nguồn cung cấp năng lượng bền vững. Thứ ba, năng lượng gió có thể tiết kiệm được chi phí vận hành và bảo trì so với các nguồn năng lượng khác. Thứ tư, năng lượng gió có tiềm năng phát triển rất lớn trên toàn thế giới, đặc biệt là ở những vùng có điều kiện gió thuận lợi.
Nhược điểm của năng lượng gió
Tuy nhiên, năng lượng gió cũng có một số nhược điểm không thể bỏ qua. Đầu tiên, đó là nguồn năng lượng không ổn định và phụ thuộc vào thời tiết. Nếu không có gió hoặc có quá ít gió, tuabin gió sẽ không hoạt động hiệu quả. Thứ hai, việc xây dựng và vận chuyển các tuabin gió đòi hỏi chi phí đầu tư ban đầu cao. Thứ ba, các tuabin gió có thể gây ra tiếng ồn, ảnh hưởng đến cuộc sống của con người và động vật xung quanh. Thứ tư, các tuabin gió cũng có thể gây ra tác động thẩm mỹ cho cảnh quan tự nhiên.
Năng lượng thủy điện là một nguồn năng lượng tái tạo, sạch và bền vững, được sử dụng rộng rãi trên thế giới. Tuy nhiên, năng lượng thủy điện cũng có những ưu điểm và nhược điểm mà chúng ta cần biết để đánh giá khả năng phát triển của nó trong tương lai.
Ưu điểm của năng lượng thủy điện
Năng lượng thủy điện là một trong những nguồn năng lượng tái tạo quan trọng, chiếm khoảng 16% sản lượng điện toàn cầu. Ưu điểm lớn nhất của thủy điện là nó sạch và tái tạo. Thủy điện không phát thải carbon hoặc các chất gây ô nhiễm khác, giúp bảo vệ môi trường. Hơn nữa, nguồn nước có thể được sử dụng lại để quay turbine và tạo ra điện. Đây là một nguồn năng lượng ổn định và dự đoán được.
Nhược điểm của năng lượng thủy điệnTuy nhiên, thủy điện cũng có một số nhược điểm. Xây dựng các con đập lớn có thể gây tác động xấu tới sinh thái và môi trường sống của các loài sinh vật. Nó cũng có thể khiến ngập lụt các vùng đất rộng lớn. Hệ thống thủy điện phụ thuộc vào lượng mưa và tuyết tan, do đó sản lượng điện có thể thay đổi theo mùa.
Nhìn chung, thủy điện vẫn là một nguồn năng lượng sạch và tái tạo quan trọng. Việc tính toán cẩn thận các chi phí và lợi ích môi trường có thể giúp đảm bảo lợi ích tối đa từ năng lượng thủy điện.
Trên đây là một số ưu nhược điểm của năng lượng tái tạo. Từ những ưu nhược điểm trên có thể thấy việc phát triển năng lượng tái tạo mang lại rất nhiều lợi ích và khai thác tốt các nguồn năng lượng sạch này chính là một cách để đảm bảo vừa phát triển vừa bảo vệ hành tinh.
Nguồn: Vũ Phong Energy Group